Palimos po!

Habang ako ay nakasakay sa jeep, nahinto ang sinasakyan namin sa isang intersection. May biglang sumakay na batang babae, about 4 to 5 years old, na may cleft palate. Nakasuot siya ng gold dress na parehas sa mga isinusuot sa mga rebulto ni Sto. Niño.

Kasunod niya ang isang balbon na lalake na nasa middle 30's na. Nakasuot ito ng kupas na T-shirt, tatttered shorts, ordinaryong slippers, straw hat at belt bag. Kung titignan ang lalake, kayang kaya naman nito ang magtrabaho, kahit sa construction, repair shop or even as kargador. Maayos naman ang kanyang pangangatawan at halatang malakas pa naman.

Sa totoo lang, nagambala na ng presensya ng dalawa ang tahimik kong isipan. Kadalasan kasi ay nag-zo-zone out ako o di kaya'y kusa kong binablangko ang utak ko sa biyahe. Sa pagkakataong ito, parang may bombang sumabog sa utak ko at nagkagulo ang lahat ng neurons sa brain ko.

Habang namimigay ng mga putting short envelop ang lalaki, pumunta sa bandang unahan ang bata. Huminto ang bata sa harap ko (nasa likod lang ako ng driver nakaupo), tumingin sa akin, sumandal at inilahad ang maliit na kamay sa akin. Umiling ako. Sa totoo lang, hanggang ngayon ay pinag-iisipan ko pa kung tama ba ang naging response ko sa bata. Lumipat ang bata sa katabi kong kabataang babae. Agad naman dumukot ng barya ito sa kanyang coin purse.

Ang dating simpleng gulo ng mga neurons sa utak ko ay naging gera na. Imbes kasi na awa ang naramdaman ko (katulad ng ibang pasahero ng jeep), inis ang aking naramdaman. Nainis ako, hindi sa bata, kundi sa nakita ko. Nag-ingay ng husto ang isipan ko.

Natapos nang ipamigay ng lalaki ang mga envelop na dala niya (buti na lang kamo at hindi na ako nabigyan) at sinamahan na niya ang bata sa harapan. Ipinuwesto niya ang bata sa kanyang harapan habang siya ay naka-squat. Tipong puon ang bata at ang lalaki ang propeta at taga-pag-alaga ng puon na nagsasabing, “Tayo po'y magbigay sa mahal na Sto. Niño”. Ang mga pasahero naman, dala ng awa, ay dudukot sa mga pitaka at coin purse at magbibigay sa “puon”. Ganoon ang eksena.

Sa mga oras na iyon ay gusto ko nang sumigaw. Gusto kong sabihin ang lahat ng nasa isip ko. Gusto kong tanungin ang lalake. Gusto kong usisain kung anak nya ba ang bata... kung bakit siya namamalimos... kung bakit hindi na lang siya maghanap ng trabaho kesa mag-abang ng jeep sa buong araw para may paglilimusan... kung bakit kailangan niya pang gamitin ang bata...

Tayo, bilang nakatatanda, ay tinitignan at ginagaya ng mga bata. Sa murang isipan nila, ang lahat ng nakikita nila ay magiging pamantayan nila hanggang sa sila ay maging uugod-ugod na. Sa totoo lang, sinira na ng lalaki ang kinabukasan ng bata. Imbes na ipakita at turuan niya ang bata ng tamang gawi, ipinakita niya sa bata na ang paglilimos lang ang tanging paraan para sila mabuhay. Isipin na lang natin kung lahat ng magulang o nakatatanda ay ganito ang itinuturo sa mga bata. Magiging batugan at palaasa ang susunod na henerasyon. Ganito ba ang gusto nating mangyari? Magisnan ng mga bata ang pagiging “parasite” (pala-asa sana ang gagamitin kong salita pero mas mabibigyan ko ng diin ang sinasabi ko kung gagamitin ko ito)?

Naglagay ng mga pera ang mga pasahero sa sobre ng lalake. Kinuha niya ang mga ito at bumaba na ng jeep. Kalong-kalong niya ang bata. Bago pa man sila makababa ng jeep, isang tanong ang nabuo uli sa aking isipan... Ganito niya ba mamahalin ang bata?

Sa buong eksena, naka-tikom ang bibig ko. Hindi kong nagawang ibuka ang mga labi ko. Hindi ako nakapagtanong o nakalabas ng kahit anumang nasa sa loob ko. Wala ako sa posisyon para maghusga. Kung meron man akong reklamo sa aking nakita, wala naman akong magagawa ni maitutulong sa lalake at lalo na sa bata. Itinikom ko lang ang bibig ko. Hindi pa rin matapos ang pagtatalo ng isipan ko, magpahanggang ngayon.